Nowe regulacje dotyczące umów ze stażystami – projekt ustawy
Prace nad nowym projektem ustawy o stażach nabierają tempa. Głównym celem ustawodawcy jest uporządkowanie rynku praktyk zawodowych i zapewnienie osobom wkraczającym na rynek pracy realnej ochrony prawnej.
Kogo obejmie ustawa?
Projektowane przepisy mają obejmować obywateli polskich oraz określone kategorie cudzoziemców korzystających ze swobody przepływu osób, w tym obywateli UE.
Staż zdefiniowano jako wykonywanie zadań w celu zdobycia wiedzy, umiejętności praktycznych i doświadczenia zawodowego na podstawie umowy o staż – niebędące zatrudnieniem w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.
W projekcie wymieniona jest jednak długa lista staży i praktyk, do których nowe przepisy nie będą miały zastosowania. Będą to m.in.: staże lub praktyki niezbędne do wykonywania zawodu regulowanego oraz podejmowania lub wykonywania działalności regulowanej, staże uczniowskie, praktyki zawodowe czy aplikacje.
W praktyce oznacza to, że regulacja dotyczyć będzie wyłącznie tzw. „otwartego rynku staży”, oferowanego przez przedsiębiorców poza systemem edukacji i poza zawodami regulowanymi.
Staż zbliżony do stosunku pracy
Projekt wyraźnie czerpie z rozwiązań przewidzianych w Kodeksie pracy.
Umowa o staż:
- powinna zostać zawarta w formie pisemnej, na okres nieprzekraczający 6 miesięcy;
- może zostać rozwiązana przez każdą ze stron, z zachowaniem okresu wypowiedzenia, wynoszącego w zależności od okresu stażu 7 lub 14 dni.
Wynagrodzenie – koniec modelu bezpłatnego
Kluczową zmianą jest obowiązek wypłaty stażyście świadczenia pieniężnego w wysokości nie niższej niż 35% przeciętnego wynagrodzenia i nie wyższej niż przeciętne wynagrodzenie.
Dodatkowo okres pobierania świadczenia ma wliczać się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych oraz okresów składkowych przy ustalaniu emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Czas stażu
Projekt precyzyjnie określa ramy czasowe, zbliżając je do standardów Kodeksu pracy:
- Wymiar czasu pracy: stażysta nie będzie mógł pracować więcej niż 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo.
- Prawo do wypoczynku: stażyście będzie przysługiwał jeden dzień wolny za każde 30 dni stażu w okresie pierwszych 90 dni odbywania stażu oraz 2 dni wolne za każde kolejne 30 dni kalendarzowych powyżej 90 dni odbywania stażu.
Ograniczenia organizacyjne
Projekt przewiduje, że liczba stażystów ma pozostawać w odpowiedniej proporcji do liczby pracowników zatrudnionych na etatach. Ma to zapobiec modelowi biznesowemu opartemu w dużej mierze na personelu stażowym.
Ponadto organizator stażu:
- nie może żądać od stażysty wcześniejszego doświadczenia w zawodzie, w którym ma odbywać się staż,
- będzie zobowiązany do przygotowania programu stażu oraz wyznaczenia opiekuna stażu, którego zadaniem jest nadzór nad realizacją programu i opieka nad stażystą,
- będzie zobowiązany do wydania zaświadczenia o odbytym stażu.
Przepisy karne
Za naruszenie wyżej opisanych regulacji organizator stażu będzie zagrożony karą grzywny w wysokości od 1 000 do 30 000 zł.
Czy regulacja odpowiada na realny problem?
W uzasadnieniu projektu wskazano m.in. na badanie z 2023 r., z którego wynikało, że część przedsiębiorców oferowała bezpłatne praktyki, a wynagrodzenia bywały niskie.
Jednocześnie dane z rynku ofert pracy za rok 2025 wskazują, że:
- oferty stażowe stanowiły ok. 1% ofert pracy,
- większość ogłoszeń to staże płatne,
- przeciętne oferowane wynagrodzenie za staż wynosiło średnio 3.000,00 zł brutto miesięcznie.
Pojawia się więc pytanie, czy projekt stanowi odpowiedź na aktualną skalę zjawiska, czy raczej historyczne patologie rynku pracy.
Podsumowanie
Projekt ustawy o stażach zmierza do ucywilizowania rynku i wyeliminowania bezpłatnych staży. Jednocześnie wprowadza model stażu wyraźnie zbliżony do stosunku pracy, przy zachowaniu jego formalnej odrębności.
Z perspektywy organizatorów stażu oznacza to zwiększenie formalizacji, kosztów oraz ryzyka regulacyjnego. W obecnym kształcie projekt może najmocniej wpłynąć na mniejsze podmioty oraz branże intensywnie korzystające z krótkoterminowych programów stażowych.
Wejście w życie
Projekt jest na etapie opiniowania, a wejście w życie ustawy jest planowane po upływie 6 miesięcy od jej ogłoszenia.
Umowy o praktyki absolwenckie zawarte przed dniem wejścia w życie ustawy będą wykonywane na podstawie dotychczasowych przepisów jednak nie dłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Źródło: Artykuł przygotowany przez naszego partnera kooperacyjnego – kancelarię prawną sdzlegal Schindhelm
Jeśli mają Państwo pytania dotyczące opisanego tematu lub potrzebują Państwo dodatkowych informacji – zapraszamy do kontaktu:
DZIAŁ DS. RELACJI Z KLIENTAMI
ELŻBIETA NARON
Główny Konsultant
ds. relacji z klientami
Grupa getsix
***
